Blog

Obsługa pomp próżniowych

25 listopada 2021 godz. 13:20

Obsługa pomp próżniowych

Chcąc zapewnić powtarzalność procesu produkcyjnego realizowanego w próżni, należy zadbać o stabilność poziomu próżni poprzez prawidłową obsługę pomp i wszystkich jej zabezpieczeń. W eksploatacji pomp próżniowych można zapobiec prawie wszystkim nieoczekiwanym awariom, a prawidłowo obsługiwana pompa zapewni lata niezawodnej pracy. 

„Suche”, łopatkowe pompy próżniowe nie wymagają żadnego oleju do prawidłowej pracy, ale generują próżnię jedynie na poziomie ok. 85%. Większość przemysłowych aplikacji potrzebuje próżni na poziomie 95% lub lepszej i ten poziom może być osiągnięty przez „mokre” pompy zalane olejem, który ma kilka istotnych z punktu widzenia trwałości pompy zadań:

  • uszczelnianie,
  • smarowanie,
  • chłodzenie,
  • zabezpieczanie przed korozją,
  • wypłukiwanie zanieczyszczeń.

Pompy próżniowe zasysają wraz z gazem wszystkie zanieczyszczenia. Te przechodzą przez pompę i następnie są wydalane poza układ. Zanieczyszczenia w formie par, np. organicznych rozpuszczalników lub pary wodnej, są absorbowane przez przedmioty umieszczane w systemie próżniowym. Innym zanieczyszczeniem są pyły, które dostają się do systemu wraz ze wsadem (części, układy, żywność, żywice itp.), poprzez co degradują olej, uszczelnienia i części wewnętrzne.

Para wodna wnikając do pompy próżniowej, zwłaszcza do takiej, która jest zimna, będzie się skraplać, a następnie tworzyć emulsję z olejem. Woda przemieszczająca się z olejem wewnątrz pompy zacznie parować i zmniejszać poziom uzyskiwanej w systemie próżni. Pompy z zanieczyszczonym wodą olejem będą korodować i zużywać się szybciej podczas następnego rozruchu.

W pompach próżniowych montowany jest separator oleju. Jest to bardzo dokładny filtr, który ma za zadanie zapobiegać dymieniu mgłą olejową na wylocie pompy. Zanieczyszczenia oleju blokują bowiem filtr i zwiększają ciśnienie robocze wewnątrz pompy oraz przeciążają silnik napędzający pompę próżniową.

Pompy próżniowe są z reguły chłodzone przepływem powietrza generowanym przez wentylator silnika, a temperatura oleju występuje w zakresie od 90oC do 110oC.  Są skonstruowane do pracy w takich temperaturach, aby zminimalizować efekt skraplania pary wodnej w oleju. W wyższych temperaturach wystąpiłoby skrócenie żywotności oleju oraz łożysk silnika. Pompa próżniowa posiadająca czyste zewnętrzne powierzchnie i pracująca w temperaturze otoczenia 5-40oC posiada zdolność utrzymania powyższej temperatury oleju, dzięki odprowadzaniu ciepła z powierzchni pompy i silnika. Jednak, gdy powierzchnia zewnętrzna pompy i silnika jest zanieczyszczona, to zdolność odprowadzania ciepła jest ograniczona, co wpływa na skrócenie żywotności pompy i silnika.

Dla zapewnienia niezawodnej pracy pompy próżniowej należy zadbać o dwie podstawowe zasady: wymieniać olej, gdy jest zanieczyszczony i utrzymywać pompę w czystości.

Jak wymienić olej w pompie?

Wymiana oleju powinna być realizowana zgodnie z zaleceniami producenta, ale powinna być również zweryfikowana w konkretnych warunkach produkcyjnych. Może się tak zdarzyć, że zabezpieczenia pompy lub agresywność zasysanego gazu i pyłów wymusi wcześniejszą zmianę oleju lub pozwoli na wydłużenia okresu między wymianami. Najprostszym sposobem, by to sprawdzić jest obserwacja koloru oleju we wzierniku po kilku minutach od zatrzymania pracy pompy. Jeżeli olej wygląda na czysty, posiada konsystencję olejową i złocisty kolor to warunki pracy i zabezpieczenia są dobre. Natomiast jeżeli olej jest nieprzezroczysty, czarny lub brązowy to prawdopodobnie zawiera cząstki pyłów lub spalonego oleju. Należy także pamiętać, że nieprzezroczysty olej o kolorze białym lub mlecznym będzie wskazywać na zanieczyszczenia parą wodną.

Wymieniając olej nie można zapomnieć o wymianie filtra oleju.

Wymiana separatora oleju

Powinna być zrealizowana zgodnie z zaleceniem producenta, albo po wystąpieniu jednego z poniższych objawów:

  • krótko po wymianie oleju, nowy olej szybko zmienia kolor,
  • dymienie oparami oleju (nie wody) z portu wylotowego pompy,
  • zwiększony pobór prądu przez silnik,
  • ciśnienie zbiornika pompy na manometrze przekracza dopuszczalny poziom

Czyszczenie pompy i napędzającego ją silnika najlepiej jest wykonać przed wymianą oleju. Wykorzystując sprężone powietrze należy wydmuchać pyły z zewnętrznych powierzchni, ale podczas tego procesu należy uważać, by nie wdmuchnąć zanieczyszczeń do wylotowego portu pompy próżniowej. Jednym z ważnych obszarów jest wentylator silnika, na którym również osadzają się zanieczyszczenia. Podczas czyszczenia przewietrznika silnika w ruchu, należy uważać, żeby nie zniszczyć go dyszą ze sprężonym powietrzem.

centralna-proznia-banercentralna-proznia-baner

Wymiana paska napędowego lub elastycznej wkładki sprzęgła

Pasek napędowy powinien być suchy, bez oznak zanieczyszczenia olejem. Jeżeli nosi oznaki zużycia, tj. pęknięcia lub błyszczące powierzchnie powstałe w wyniku poślizgu o koło pasowe, to powinien być wymieniony na nowy. Elastyczna wkładka sprzęgła jest obliczona na określony czas pracy w normalnej temperaturze pracy pompy. Przegrzewanie się pompy lub zbyt długa praca zwiększa ryzyko awarii i z tego względu wskazane jest prewencyjne wymienianie wkładki zgodnie z zaleceniami producenta.

Wymiana elementów zabezpieczenia na wlocie pompy próżniowej

Filtracja na wlocie do pompy próżniowej jest jednym z ważniejszych aspektów eksploatacji pompy. Pompy próżniowe działają lepiej i mają dłuższą żywotność, jeżeli są odpowiednio zabezpieczone przed wpływem szkodliwych czynników będących składnikiem zasysanego gazu. 

Skraplacze zabezpieczające pompy przed oparami, filtry i cyklony zabezpieczające przed pyłami powinny być również obsługiwane okresowo poprzez wymianę wkładów filtracyjnych, czyszczenie powierzchni roboczych itp.

Jeżeli pompa próżniowa wyposażona jest w filtr wydechowy to jego okresowa wymiana również będzie należeć do okresowej obsługi pompy.

Monitorowanie pracy pompy próżniowej

Czasami, pomimo przeprowadzanych przeglądów okresowych, może wystąpić awaria pompy próżniowej. Dla ograniczenia kosztów naprawy oraz czasu przestoju warto monitorować kilka aspektów pracy pompy próżniowej:

  • głośność pracy,
  • poziom oleju w wzierniku,
  • czystość oleju i jego zapach,
  • czystość zewnętrznych powierzchni silnika i pompy,
  • obecność wycieków oleju,
  • poziom osiąganej próżni,
  • temperatura obudowy łożysk.

Jakiekolwiek odstępstwa od standardowej pracy pompy mogą wskazywać na wewnętrzne zużycie części pompy np. łożysk, łopatek, uszczelniaczy, zaworów i być podstawą do wykonania remontu generalnego, po którym pompa będzie ponownie osiągać parametry pracy zbliżone do fabrycznych.

Sprawdź także artykuł: Czas odpompowywania jako kryterium zastosowania Roots’a

Autor: Szczęsny Jan
Ocena : 1